İzmir’in gözde ilçelerinden Güzelbahçe’de, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından onaylanan 250 bin metrekarelik deniz dolgusu projesi, kentte büyük bir tartışma başlattı. Lüks konut inşasını öngören proje, başta İzmir Barosu olmak üzere çevreciler ve kentliler tarafından yargıya taşındı. Projenin, İzmir’in kıyı ekosistemine ve doğal dokusuna telafisi imkânsız zararlar vereceği endişesi hâkim.
Söz konusu deniz dolgusu projesinin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporu, 3 Ocak 2024 tarihinde Bakanlık tarafından onaylanmıştı. Bu onayın ardından İzmir Barosu, 2 Şubat 2024 tarihinde İzmir 6. İdare Mahkemesi’ne başvurarak ÇED olumlu kararının iptali için dava açtı. Baro, projenin kamu yararı taşımadığını ve bilimsel verilerle çeliştiğini savunuyor.
Proje Ne İçeriyor?
250 Bin Metrekarelik Dolgu Alanı
Güzelbahçe kıyısında planlanan proje, tam 250 bin metrekarelik bir alanın deniz doldurularak imara açılmasını öngörüyor. Bu alanın lüks konutlar ve ilgili yapılar için kullanılması planlanıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, projenin “kentsel dönüşüm ve gelişim alanı” olarak tanımlandığını belirtirken, kent savunucuları ise bunun bir “rant projesi” olduğunu iddia ediyor.
Neden Bu Kadar Tartışmalı?
Çevresel Yıkım ve Doğal Hayat Tehdidi
- Projenin en büyük eleştiri noktası, deniz ekosistemi üzerindeki potansiyel tahribat. Deniz doldurma işlemleri, canlıların yaşam alanlarını yok ederek biyoçeşitliliği ciddi şekilde etkileyebilir.
- İzmir Barosu Başkanı Av. Sefa Yılmaz, projenin, “denizel ekosistemde geri dönülemez tahribat yaratacağını” ve “kıyı alanlarının kamu yararına kullanılması ilkesine aykırı olduğunu” belirtti.
- Ayrıca, dolgu alanının iklim değişikliği etkileriyle birlikte bölgede sel riskini artırabileceği ve nem oranını yükseltebileceği uyarısı yapılıyor.
Kamu Yararı ve Şehircilik İlkelerine Aykırılık
- Projenin, İzmir gibi bir metropolde kıyı şeridini halkın erişimine kapatarak belirli bir zümreye hizmet edeceği eleştirisi dile getiriliyor.
- Geçmişte İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin benzer deniz dolgu projelerine karşı açtığı davaları kazandığı hatırlatılıyor. Özellikle Bayraklı ilçesinde denize dolgu yapılarak planlanan projeler, Danıştay kararlarıyla iptal edilmişti. Bu durum, Güzelbahçe projesi için de bir emsal teşkil ediyor.
- İzmir Kent Konseyi de yaptığı açıklamada, kentin geleceğini tehdit eden bu tür projelere karşı durduklarını ve İzmir’in kıyılarını betona teslim etmeyeceklerini vurguladı.
Kimler Karşı Çıkıyor?
Projenin iptali için hukuk mücadelesini başlatan İzmir Barosu’nun yanı sıra, İzmir Büyükşehir Belediyesi geçmişte benzer projelere karşı tutum almış, İzmir Kent Konseyi, sivil toplum kuruluşları, çevreciler ve yerel halk da projenin karşısında yer alıyor. Bu gruplar, İzmir’in kıyılarının korunması ve halkın kullanımına açık kalması gerektiğini savunuyor.
Av. Sefa Yılmaz, daha önceki mahkeme kararlarının “kıyıların bir avuç insana tahsis edilmesinin hukuka aykırı olduğunu” ortaya koyduğunu belirterek, bu projenin de aynı akıbete uğrayacağını umduklarını ifade etti. Yılmaz, “Kıyılarda yapılaşma ve rant odaklı projeler yerine, doğal güzellikleri koruyan, halkın erişimini sağlayan ve çevreye duyarlı yaklaşımların benimsenmesi çağrısında bulunuyoruz” dedi.
İzmir’in geleceğini doğrudan etkileyecek olan Güzelbahçe deniz dolgusu projesi, yargı sürecinin sonucunu beklerken, kentte çevresel duyarlılık ve şehircilik ilkeleri etrafındaki tartışmaları daha da alevlendirecek gibi görünüyor.
