İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından uygulamaya konulan yeni tabela düzenlemesi, kent genelindeki binlerce esnafı ciddi bir maliyet ve ceza riskiyle karşı karşıya bıraktı. Ekim 2022’de yürürlüğe giren yönetmelik, tabelalarda Türkçe kullanımını zorunlu hale getirirken, uyumsuzluk durumunda kesilen cezaların 250 bin TL’ye kadar çıkabileceği belirtiliyor. Bu durum, ekonomik sıkıntılarla mücadele eden küçük işletmeler için ek bir ağır yük oluşturuyor.
Söz konusu düzenleme, tabelalardaki yabancı dil kullanımını sınırlayarak, Türkçe metnin toplam alanın en az yüzde 75’ini kaplamasını ve yabancı dilin yüzde 25’i geçmemesini öngörüyor. İBB ekipleri tarafından yapılan denetimlerde kurala uymayan iş yerlerine önce uyarıda bulunuluyor, ardından yönetmeliğe aykırılık devam ederse para cezaları uygulanıyor.
Yeni Düzenleme Ne Getiriyor?
Yönetmeliğin Detayları
- Yürürlük Tarihi: Ekim 2022
- Kapsam: İstanbul genelindeki ticari reklam ve tanıtım tabelaları.
- Dil Zorunluluğu: Tabelaların en az %75’i Türkçe olmalı.
- Yabancı Dil Sınırlaması: Yabancı dildeki metinler toplam alanın %25’ini geçemez.
Daha önceki dönemlerde tabelalardaki yabancı dil kullanımına yönelik uygulanan cezalar 1.000 TL ile 100 bin TL arasında değişirken, yeni düzenlemeyle birlikte bu ceza miktarları 250 bin TL’ye kadar yükseltildi. Bu artış, birçok esnaf için karşılanması güç bir yük anlamına geliyor.
Esnaf Odalarından Tepki ve Hukuki Adımlar
İstanbul Esnaf ve Sanatkarları Odaları Birliği (İSTESOB) Başkanı Faik Yılmaz, İBB’nin bu düzenlemesini “haksız bir yük” olarak nitelendirerek, binlerce esnafın zaten yüksek enflasyon ve girdi maliyetleri nedeniyle zor günler geçirdiğini vurguladı. Yılmaz, yönetmeliğin esnafa ek maliyetler getirdiğini ve kalıcı olmaması gerektiğini savunarak, düzenlemenin iptali için hukuk mücadelesi başlattıklarını duyurdu.
İSTESOB’un İtiraz Gerekçeleri
- Ekonomik Yük: Esnafın zaten içinde bulunduğu ekonomik zorluklar nedeniyle tabela değiştirme maliyetinin ve yüksek cezaların altından kalkamayacağı.
- Geçici Olmalı: Yönetmeliğin kalıcı değil, geçici bir süre için uygulanması gerekliliği.
- Eğitim ve Destek Vurgusu: Esnafın Türkçeyi kullanma hassasiyetinin ceza yerine eğitim ve bilinçlendirme yoluyla sağlanması gerektiği.
- Geçmiş İptaller: Daha önce de benzer yönetmeliklerin yargı tarafından iptal edildiği emsal kararların bulunduğu.
Faik Yılmaz, İstanbul’daki esnafın vatanına ve diline bağlı olduğunu belirterek, “Esnafımız vatanını, milletini, bayrağını ve dilini en iyi şekilde kullanan kesimdir. Bunu İBB’nin hatırlatmasına gerek yoktur,” ifadelerini kullandı. İSTESOB, geçmişte de benzer düzenlemelerin yargı engeline takıldığını ve iptal edildiğini hatırlatarak, mevcut yönetmeliğin de bu akıbeti paylaşmasını bekliyor.
Gelecek Perspektifi
İBB’nin yabancı dilde tabela kullanımına yönelik yeni düzenlemesi ve buna karşı esnaf odalarının başlattığı hukuki süreç, önümüzdeki dönemde birçok esnaf için belirsizlik yaratmaya devam edecek. Özellikle 250 bin TL’ye varan cezalar, küçük ve orta ölçekli işletmelerin finansal yapısını olumsuz etkileme potansiyeli taşıyor. Bu durum, yerel yönetimlerin aldığı kararların ticari hayata doğrudan etkilerini bir kez daha gözler önüne seriyor.
